بررسي وضعيت آمادگي جسماني دانشجويان پسر دانشگاه اراك و تدوين نورم

تاریخ : 1/4/1389

نویسنده :

بررسي وضعيت آمادگي جسماني دانشجويان پسر دانشگاه اراك و تدوين نورم

نادر شوندي[1] - داريوش خواجوي ²

1 - استاديار گروه تربيت بدني و علوم ورزشي، دانشگاه اراك .

2 - عضو هيئت علمي گروه تربيت بدني و علوم ورزشي دانشگاه اراك .

مقدّمه

پيشرفت تكنولوژي در جهان با هدف خدمت به جوامع بشري و تامين رفاه افراد سبب شده است تا افراد زندگي ساكن و غير فعالي داشته باشند و به اين ترتيب، از فعاليتهاي بدني آنها كاسته شود، در حالي كه ورزش و فعاليت بدني بخش مكمل سلامتي در زندگي روزمره است. داشتن مهارت در اجراي وظايف فردي واجتماعي بدون احساس خستگي و صرف انرژي در برخورداري از يك زندگي سالم مي باشد. براي رسيدن به اين هدف، داشتن آمادگي جسماني از اهميت خاصي برخوردار است. در راستاي تحقق هدف فوق يعني توسعه آمادگي جسماني و حفظ آن در سراسر زندگي ارائه دروس تربيت بدني 1 و 2 در دانشگاهها به عنوان واحدهاي اجباري مي باشد تا دانشجويان بتوانند در زمينه آمادگي جسماني و نقش آن در اجراي فعاليتهاي روزمره اطلاعات لازم را كسب نمايند. آمادگي جسماني از عناصر متعددي تشكيل شده است و اين عناصر در سطوح مختلفي طبقه بندي مي شوند. بعضي از اين عناصر با بهداشت و بعضي با اجراي مهارتهاي حركتي در ارتباط هستند. در اين ميان ارزشيابي اجزاي آمادگي جسماني در واحد تربيت بدني 1 يكي از مهمترين مسائلي است كه ضمن ايجاد انگيزه در فرد، ميزان حصول هدفهاي تربيت بدني را نشان مي دهد. در زمينه ارزشيابي درسي تربيت بدني، استفاده از نورم هنگام تبديل ركورد به نمره، فرايند ارزشيابي را تسهيل مي كند و آنها را به داده هاي استاندارد و يكنواختي تبديل مي كند كه تعبير و تفسير نمرات را ممكن مي سازد(1.2.3).

تحقيقات زيادی در زمينة سنجش آمادگی جسمانی جوامع مختلف اعم از دانش آموزی و دانشجويی انجام شده است. سبكتكين (1358) آمادگي عضلاني دانش آموزان را با گروه سني مشابه در آمريكا مقايسه و نتيجه گرفت كودكان 9 -6 ساله ايراني آمادگي جسماني بهتري دارند . در سال 1964 اولين نورم آمادگي جسماني كودكان 17- 9 ساله تهيه شد. عطار زاده(4) در تحفيق خود سطح آمادگي جسماني و حركتي دانشجويان پسر فردوسي مشهد را بررسي كرده و هنجار ويژه اي براي اين دانشجويان ارائه كرده است(5). غفوري(1373) همين پژوهش را برروي دانشجويان پسر دانشگاه تبريز انجام داد( 6). در تحقيق ديگري سطح آمادگي جسماني دانشجويان دانشگاه اروميه مورد بررسي قرار گرفته و نورم امتحاني ويژه تهيه گرديد. امير ساسان(7)، طرحي را با عنوان «بررسي آمادگي جسماني دانشجويان دانشگاه تبريز و تهيه نورم امتحاني» انجام داده است.

همان گونه که مشاهده شد، هيچ کدام از تحقيقات انجام شده در جامعة آماری دانشجويی، سنين دانشجويان را به عنوان متغيّر مستقل مهمی در نظر نگرفته اند و بررسی بر روی تمامی دانشجويان يک جنس، بدون توجه به سنين آنها متمرکز شده است. در اين پژوهش تواناييهاي جسماني و حركتي دانشجويان پسر دانشگاه اراك شامل توان هوازي و بي هوازي با آزمون دو نيم مايل، استقامت عضلاني كمربند شانه با آزمون بارفيكس اصلاح شده، استقامت عضلات شكم با آزمون دراز و نشست، نيروي عضلات با آزمون پرش جفت ارتفاع (سارجنت)، چابكي با آزمون دو رفت و برگشت 9×4 متر، انعطاف پذيري عضلات كمر و پشت ران با آزمون انعطاف پذيري نشسته (ولز) در دو مقطع سني 23 سال و كمتر ، و 24 سال و بالاتر مورد ارزيابي قرار گرفته و نورم ويژه اي جهت ارزيابي واحد تربيت بدني عمومي اين دانشجويان ارائه خوا هد شد. از آنجا که دورة کارشناسی در دانشگاهها معمولاً به مدّت 4 تا 5 سال به طول می انجامد و سنّ طبيعی دانشجو، در يک بازة سنّی بين 18 تا 23 سال است، لذا در اين تحقيق دانشجويان به دو گروه سنّی، يعنی گروه 23 سال و پايين تر و گروه 24 سال و بالاتر تقسيم شدند.

روش شناسي تحقيق

پژوهش حاضر در زمره تحقيقات توصيفي ميداني مي باشد كه به منظور ارائه نورم ارزشيابي واحد تربيت بدني 1 دانشجويان پسر دانشگاه اراك در دو مقطع سني مختلف زير 23 سال و بالاي 24 سال ، مقايسه آمادگي جسماني دانشجويان در دو مقطع سني مختلف و همچنين مقايسه آمادگي جسماني دانشجويان پسر دانشگاه اراك با ساير دانشگاهها اجرا شد .

جامعه آماري و شيوه نمونه گيري

جامعه آماري تحقيق را دانشجويان پسر دانشگاه اراك تشكيل مي دادند كه از بين اين افراد دانشجوياني كه در نيمسال اول و دوم سال تحصيلي 87-86 واحد تربيت بدني (1) انتخاب نموده بودند بطور داوطلبانه بعنوان نمونه آماري در تحقيق شركت كردند . تعداد اين افراد در حدود 300 نفر بود كه از بين 300 دانشجوي داوطلب 269 دانشجو زير 23 سال و 39 دانشجو بالاي 24 سال بودند . ميانگين قد و وزن آزمودني ها در جدول شماره 3-1 آورده شده است .

جدول 3-1 . ميانگين قد و وزن دانشجويان پسر در گروههاي سني مختلف

	23 سال و كمتر	24 سال و بيشتر
قد	21/6 ± 99/174	98/5± 24/175
وزن	89/9± 42/69	92/10 ± 47/68

روش اجراي تحقيق

به منظور اجراي تحقيق از همكاري اساتيد گروه تربيت بدني و مدرسين مدعو دانشگاه اراك كه واحد تربيت بدني (1) تدريس مي كردند استفاده شد . براي اجراي بهتر و يكسان آزمون ها قبل از شروع ترم يك جلسه توجيهي با همكاران برگزار شد و تاريخ برگزاري آزمونها ، نوع آزمون ها ، نحوه برگزاري ، وسايل و ابزار مورد نياز و چگونگي بكارگيري بهتر آنها جهت اجراي آزمونهاي عملي بطور دقيق مشخص شد . در ابتداي ترم اول و دوم هر يك از مربيان نحوه اجراي آزمون ها و هدف از اجراي آنها را براي دانشجويان خود توضيح دادند و در پايان ترم آزمونهاي مورد نظر از آنها بعمل آوردند .

آزمون هاي آمادگي جسماني:

1 . آزمون دراز و نشست با زانوي خم 4 .آزمون انعطاف پذيري

2 . آزمون بارفيكس 5 .آزمون 9 × 4 متر چابكي

3 . آزمون پرش ارتفاع سارجنت 6 .آزمون دوي 548 متر

تجزيه و تحليل آماري

پس از جمع آوري اطلاعات بدست آمده، داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و روشهاي آماري توصيفي و استنباطي مورد پردازش قرار گرفتند. با استفاده از روش ANOVA میزان آمادگی جسمانی آزمودنيها در سنين مختلف با هم مقايسه شد. همبستگي بين برخي متغيرهاي آنتروپومتريكي با فاكتورهاي آمادگي جسماني نيز با استفاده از روش همبستگي پيرسون بدست آمد. با استفاده از آمار توصيفي نيز شاخصهاي پراكندگي، گرايش مركزي، نقاط درصدي و نمره استاندارد محاسبه شد و سطح معني داري آزمون 05/0= αدر نظر گرفته شد.

بحث ونتيجه گيري

از يافته های جالب اين تحقيق اين بود که بين دو گروه سنّی به جز در آزمون پرش عمودی، تفاوتی ديده نشد. نتايج آزمونt مستقل بين گروه های سنّی 23 سال و پايين تر و 24 سال و بالاتر نشان می دهد که در تمامی مواد آزمون (يعنی دراز و نشست، بارفيکس اصلاح شده، بنشين و برسان، دو 548 متر، دو 9*4 متر) به جز پرش عمودی، بين دو گروه سنّی آزمودنی ها در سطح 05/0 تفاوت معنی داری وجود ندارد. در اين بين آزمون پرش عمودی استثناء بود و بين دو گروه سنّی ياد شده در آزمون پرش عمودی در سطح 001/0 (558/3t = و 305df = ) تفاوت معنی داری وجود داشت. اين يافته نشان می دهد که بدون تفکيک نورم های سنّی و تقسيم آنها به دسته های سنّی 23 سال و پايين تر و 24 سال و بالاتر هم می توان با تلفيق گروههای سنّی، تنها از يک نورم جامع استفاده کرد و از به هدر رفتن زمان و انرژی مورد نياز برای تدوين نورم های جداگانه اجتناب کرد. اين يکی از عمده ترين و شايد عمده ترين يافتة اين تحقيق بود که اصلی ترين فرض تحقيق را تشکيل می داد. پيشنهاد می شود که برای تعيين دقيق اين عدم معنی داری، از جامعة آماری وسيع تری از جمله دانشجويان کلّ کشور استفاده شود.

براساس يافته های اين تحقيق، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون دراز و نشست به ترتيب 80/27، 39، 48، 52، و 60 می باشد. همچنين، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون بارفيکس به ترتيب عبارتند از 10، 17، 20، 22، و 34. به علاوه، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمونِ انعطاف پذيریِ بنشين و برسان به ترتيب 21، 30، 95/37، 40، و 44 می باشد.

همچنين، نورم مربوط به آزمون های دراز و نشست، بارفيکس اصلاح شده، و بنشين و برسان برای گروه سنّی 23 سال و پايين تر ارائه شده است. براساس اين جدول، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون دراز و نشست به ترتيب 30، 39، 50/45، 52، و 60 می باشد. به علاوه، براساس جدول 4-5، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون بارفيکس به ترتيب عبارتند از 10، 75/18، 23، 28، و 40. به علاوه، بر اساس جدول 4-5، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمونِ انعطاف پذيریِ بنشين و برسان به ترتيب 20، 29، 32، 36، و 50 می باشد.

از ديگر نتايج اين تحقيق اينکه، نورم مربوط به آزمون های دراز و نشست، بارفيکس اصلاح شده، و بنشين و برسان برای گروه سنّی 24 سال و بالاتر به اين شرح می باشد: صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون دراز و نشست به ترتيب 70/32، 40، 45، 50/51، و 60. همچنين، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون بارفيکس به ترتيب عبارتند از 20/15، 18، 21، 24، و 30. به علاوه، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمونِ انعطاف پذيریِ بنشين و برسان به ترتيب 18، 25، 32، 38، و 45.

بر اساس يافته های اين تحقيق، از نقطة درصدی آزمون های دو 548 متر، 9*4 متر و پرش عمودی برای کلّ آزمودنی ها (نورم ترکيب دو گروه سنّی) پيدا است، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون دو 548 متر به ترتيب عبارت است از 119، 25/129، 95/135، 60/142، و 145 ثانيه. همچنين صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون دو 9*4 متر به ترتيب، 16/11، 914/9، 36/9، 084/9، و 404/8 ثانيه می باشد. به علاوه، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون پرش عمودی به ترتيب عبارتند از 40/41، 50، 54، 60، و 65.

به علاوه، از نقطة درصدی آزمون های دو 548 متر، 9*4 متر و پرش عمودی برای آزمودنی های گروه سنّی 23 سال و پايين تر(نورم) پيدا است، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون دو 548 متر به ترتيب عبارت است از 107، 118، 126، 135، و 160 ثانيه. همچنين صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون دو 9*4 متر به ترتيب، 25/12، 300/10، 800/9، 370/9و 742/8 ثانيه می باشد. به علاوه، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون پرش عمودی به ترتيب عبارتند از 65/40، 48، 52، 58، و 65.

همچنين، يافته های اين تحقيق نشان می دهد که بر اسا نقطة درصدی آزمون های دو 548 متر، 9*4 متر و پرش عمودی برای آزمودنی های گروه سنّی 24 سال و بالاتر(نورم)، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون دو 548 متر به ترتيب عبارت است از 10/110، 75/121، 131، 140، و 157 ثانيه. همچنين صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون دو 9*4 متر به ترتيب، 9700/10، 3880/10، 8835/9، 3080/9، و 0595/8 ثانيه می باشد. به علاوه، صدک 5 اُم، 25 اُم، 50 اُم، 75 اُم، و 100 اُم آزمون پرش عمودی به ترتيب عبارتند از 36، 46، 50، 53، و 60.

ب)نتيجه گيری کلّی

به طور خلاصه می توان نتيجه گرفت که